UDEN – In 2017 en 2018 hebben vrijwilligers van sVLU (Stichting Vrijwillig Landschapsbeheer Uden) en Vogelwacht Uden in de gemeente Uden het ErvenPlus project uit mogen voeren. Door het aanbrengen van bes- en vruchtdragende bomen en struiken en het aanbrengen van schuil en nestgelegenheid werden bijna 80 (boeren)erven aantrekkelijker gemaakt voor heel veel vogels, zoogdieren, amfibieën en insecten.

Door de gemeente Uden werd in 2017 en 2018 een bedrag van € 30.000,- beschikbaar gesteld voor dit project, wat door provincie Noord-Brabant verdubbeld werd. Derhalve totaal een mooi bedrag om een aantal erven in het buitengebied geschikter te maken voor meer biodiversiteit.

De interesse voor de erfaanpassing was erg groot. Ruim 80 Udenaren toonden hun belangstelling voor dit project en na een gedegen erfscan door vrijwilligers werd hiervoor een uitvoeringsplan gemaakt. Op bijna 80 erven zijn uiteindelijk tal van verbetermaatregelen genomen die de biodiversiteit zeer ten goede kwamen. Het succes en enthousiasme bij de erfeigenaren, maar zeer zeker ook bij de natuurverenigingen was zo groot dat we ook komende jaren graag door wilden gaan met de regeling ErvenPlus. De gemeente Uden stelde de komende jaren een bedrag beschikbaar wat ook weer door de provincie verdubbeld zal worden. Met het nieuwe budget kunnen we weer tussen de 25 en 30 erven van advies dienen en daar de biodiversiteit verbeteren.

Wat werd er in 2017 en 2018 gerealiseerd?
Chris van Lieshout, coördinator van het ErvenPlus project in Uden somt trots op wat er de afgelopen jaren is bereikt: “Naast 124 loofbomen hebben we rond Uden 320 hoogstam fruitbomen geplant. En ook de bijna 13.000 stuks bos- en haagplantsoen zorgen ervoor dat de erven nu een stuk groener en aantrekkelijker zijn voor tal van diersoorten” Maar met alleen het aanbrengen van meer groen zijn we er nog niet, aldus Chris van Lieshout: “Voor Steen- en Kerkuilen werden meer dan 25 nestkasten geplaatst, 21 kasten voor Torenvalken, 124 voor vleermuizen en ruim 400 nestkasten voor andere vogelsoorten.” De nestgelegenheid voor vogels heeft daarmee een enorme impuls gekregen. In samenwerking met de Zwaluwwerkgroep van Vogelwacht Uden lukte het Chris voor de Huiszwaluw op een heel effectieve manier meer nestgelegenheid te realiseren. De Zwaluwwerkgroep van de Vogelwacht telt al vele jaren de Huiszwaluwnesten in de regio. Waar ze van oudsher graag nestelen is dus bekend. Juist die locaties werden door Chris uitgekozen voor het plaatsen van een drietal huiszwaluwtillen met kunstnesten en het aanbrengen van kunstnesten voor Huiszwaluwen onder overstekken van gevels.

Maatregelen zijn een groot succes
De resultaten van het realiseren van meer nestgelegenheid voor vogels blijken boven verwachting hoog te zijn. Van de nieuwe steenuilkasten zijn al 8 kasten bewoond en daarin werden in 2019 25 jonge Steenuilen grootgebracht. Ook het plaatsen van Torenvalkkasten was erg succesvol: de laatste jaren is deze soort in onze regio enorm achteruitgegaan, Chris is dan ook erg blij dat er in zes nieuwe kasten nesten van Torenvalken aangetroffen zijn en er 23 jongen konden worden grootgebracht. Samen met de Steenuil zorgt de Torenvalk voor het voorkomen van muizenplagen rond de erven.

Naarmate de nu nog jonge beplanting zich verder ontwikkelt verwacht Chris dat de biodiversiteit rond de erven alleen maar verder toe zal nemen. Over enkele jaren gaan de bomen en struiken meer bloemen, vruchten en zaden opleveren en daar zullen veel dieren van profiteren.

Topjaar voor de Huiszwaluw
Het creëren van nestgelegenheid voor Huiszwaluwen werd op locaties gedaan waarvan het bekend was dat daar al Huiszwaluwen broeden. De Huiszwaluw is immers een typische kolonievogel die graag met meerdere paartjes bij elkaar onder overstekken van gevels nestelt. Dit nest bouwen ze zelf van modder en klei, maar door de afnemende kwaliteit van het natuurlijke nestmateriaal en de toenemende droogte heeft deze soort het erg moeilijk. Op de drie door Chris van Lieshout geselecteerde locaties waren in 2017 nog maar 30 broedparen aanwezig. Met hulp van vrijwilligers van de Zwaluwenwerkgroep werden in 2018 tientallen kunstnesten gemaakt. Een deel daarvan werd bevestigd aan een zogenaamde huiszwaluwtil en die werden op drie kansrijke locaties rond Uden geplaatst. Het resultaat is overweldigend: liefst 101 nesten waren in 2019 bewoond, een toename van ruim 230% is slechts twee jaar tijd!

Door de veelbelovende resultaten en het enthousiasme van de erfeigenaren gaat Chris met hulp van tal van vrijwilligers ook het komende jaar weer veel erven voorzien van een advies en hoopt hij dat heel veel echte erfbewoners hier voedsel, schuil- en nestgelegenheid zullen vinden.

FOTOGRAAF: WILLY VAN LANEN